การนับคะแนน F1: คะแนนนักแข่ง ทีม และการตัดสินแชมป์คิดอย่างไร?

The FIA Formula One World Championship เป็นการแข่งขันรถแข่งในลีคสูงสุดสำหรับการแข่งขันรถสูตรประเภท for open-wheel single-seater (รถแบบเปิดที่มีผู้ขับ 1 คน) ถูกกำกับดูแลโดย Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) โดยทีมที่เข้าร่วมการแข่งขันจะต้องปฏิบัติตามกติกา (Rules) ที่ทาง FIA กำหนดขึ้น

สำหรับแฟน F1 มือใหม่ หนึ่งในเรื่องที่อาจทำให้งงที่สุดคือ “การนับคะแนน” เพราะนอกจากคะแนนจากการแข่งขัน Grand Prix แล้ว ปัจจุบันยังมีคะแนนจาก Sprint รวมถึงการแข่งขันชิงแชมป์ที่แยกออกเป็นทั้ง Drivers’ Championship และ Constructors’ Championship

FASTEST LAP สรุประบบการนับคะแนน F1 แบบเข้าใจง่าย ตั้งแต่ว่าเข้าเส้นชัยอันดับไหนได้กี่คะแนน ไปจนถึงการตัดสินแชมป์เมื่อคะแนนเท่ากัน

ในฤดูกาลหนึ่งจะมีการแข่งขันประมาณ 21-24 สนาม แข่งในหลายประเทศ และหลายทวีป ในแต่ละ Track จึงมีสภาพภูมิอากาศที่แตกต่างกันไป ที่ทางทีมจะต้องปรับแต่งรถให้ได้ Performance ที่ดีที่สุด

• ในปัจจุบันมีทีมผู้ผลิต (Contructor) ที่เข้าร่วมการแข่งขัน F1 ทั้งหมด 11 ทีม
• แต่ละทีมสามารถส่งรถลงแข่งได้ 2 คัน หมายความว่าจะมีนักแข่ง 2 คน/ทีม ในการแข่งแต่ละสนาม
• มีรถแข่งทั้งหมด 22 คัน

คะแนน F1 ในการแข่งขัน Grand Prix คิดอย่างไร?

ในการแข่งขัน Formula 1 สนามหลัก หรือ Grand Prix นักแข่งที่จบการแข่งขันใน 10 อันดับแรก จะได้รับคะแนนสะสมสำหรับการแข่งขันชิงแชมป์โลก สำหรับ Main Race

ดังนั้นชัยชนะหนึ่งสนามจะทำให้นักแข่งได้รับ 25 คะแนน ขณะที่อันดับ 10 จะได้รับ 1 คะแนน

คะแนนเหล่านี้จะถูกสะสมตลอดทั้งฤดูกาลเพื่อใช้ตัดสินการแข่งขันชิงแชมป์โลก

Sprint Race ได้กี่คะแนน?

บาง Race Weekend ของ Formula 1 จะมีการแข่งขัน Sprint เพิ่มเข้ามานอกเหนือจาก Grand Prix สนามหลัก

Sprint เป็นการแข่งขันระยะสั้น และนักแข่ง 8 อันดับแรก จะได้รับคะแนนดังนี้

หมายความว่าใน Race Weekend ที่มี Sprint นักแข่งสามารถเก็บคะแนนเพิ่มเติมได้ก่อนการแข่งขัน Grand Prix

ตัวอย่างเช่น หากนักแข่งชนะ Sprint และชนะ Grand Prix ใน Weekend เดียวกัน เขาจะได้รับ

Sprint 8 คะแนน + Grand Prix 25 คะแนน = 33 คะแนน

Drivers’ Championship คืออะไร?

FIA Formula One World Drivers’ Championship คือการแข่งขันชิงแชมป์โลกประเภทนักขับ

คะแนนที่นักแข่งแต่ละคนได้รับจาก Grand Prix และ Sprint จะถูกสะสมตลอดฤดูกาล

เมื่อการแข่งขันครบทุกสนาม นักแข่งที่มีคะแนนสะสมสูงที่สุดจะคว้าแชมป์โลกประเภทนักขับ หรือ F1 World Drivers’ Champion

ตัวอย่างง่าย ๆ

นักแข่ง A มีคะแนนสะสม 350 คะแนน
นักแข่ง B มีคะแนนสะสม 340 คะแนน

หากฤดูกาลจบลงในสถานการณ์นี้ นักแข่ง A จะเป็นแชมป์โลก เนื่องจากมีคะแนนสะสมมากกว่า

Constructors’ Championship คืออะไร?

นอกจากแชมป์ประเภทนักขับแล้ว Formula 1 ยังมีการแข่งขันชิงแชมป์โลกประเภททีม หรือ Constructors’ Championship

หลักการสำคัญคือ

คะแนนของนักแข่งทุกคนที่ทำคะแนนให้กับทีม จะถูกนำมารวมเป็นคะแนนของทีม

ตัวอย่างเช่น หากในสนามหนึ่ง

นักแข่งคนที่ 1 ของทีมจบอันดับ 2 = 18 คะแนน
นักแข่งคนที่ 2 ของทีมจบอันดับ 5 = 10 คะแนน

ทีมจะได้รับคะแนนรวมจากสนามนั้น

18 + 10 = 28 คะแนน

ดังนั้นการมีนักแข่งสองคนที่สามารถเก็บคะแนนได้อย่างสม่ำเสมอจึงมีความสำคัญอย่างมากในการลุ้น Constructors’ Championship

Drivers’ Championship กับ Constructors’ Championship ต่างกันอย่างไร?

สอง Championship นี้เป็นการแข่งขันคนละประเภทกัน

Drivers’ Championship
วัดคะแนนสะสมของนักแข่งแต่ละคน

Constructors’ Championship
วัดคะแนนรวมของทีมจากผลงานของนักแข่ง

ดังนั้นจึงเป็นไปได้ที่นักแข่งจากทีมหนึ่งจะคว้าแชมป์โลกประเภทนักขับ แต่ทีมของเขาอาจไม่ได้เป็นแชมป์ Constructors’ Championship

ในทางกลับกัน ทีมหนึ่งก็สามารถคว้าแชมป์ประเภททีมได้ แม้ว่านักแข่งของทีมจะไม่ได้จบฤดูกาลในอันดับ 1 ของ Drivers’ Championship

ถ้านักแข่ง F1 คะแนนเท่ากัน ใครได้อันดับสูงกว่า?

ถ้านักแข่งสองคนหรือมากกว่ามีคะแนนสะสมเท่ากัน F1 จะใช้ระบบ Countback เพื่อจัดอันดับ

โดยจะเปรียบเทียบผลงานที่ดีที่สุดของนักแข่งแต่ละคนตามลำดับ

เริ่มจาก

1. จำนวนชัยชนะ
2. หากยังเท่ากัน ดูจำนวนครั้งที่จบอันดับ 2
3. หากยังเท่ากัน ดูจำนวนครั้งที่จบอันดับ 3
4. จากนั้นเปรียบเทียบอันดับ 4, 5 และอันดับอื่น ๆ ต่อไป

ตัวอย่างเช่น

นักแข่ง A = 300 คะแนน และชนะ 5 สนาม
นักแข่ง B = 300 คะแนน และชนะ 4 สนาม

แม้ว่าจะมีคะแนนเท่ากัน แต่นักแข่ง A จะอยู่ในอันดับสูงกว่า เพราะมีจำนวนชัยชนะมากกว่า

ทำไมนักแข่งบางคนเป็นแชมป์ F1 ก่อนฤดูกาลจบ?

บางครั้งเราอาจเห็นนักแข่งคว้าแชมป์โลกทั้งที่ยังเหลือการแข่งขันอีกหลายสนาม

เหตุผลคือ คู่แข่งไม่สามารถทำคะแนนไล่ทันได้แล้วในทางคณิตศาสตร์

ตัวอย่างสมมติ

นักแข่ง A มี 400 คะแนน
นักแข่ง B มี 349 คะแนน

และการแข่งขันที่เหลือเปิดโอกาสให้นักแข่ง B เก็บได้สูงสุดอีกเพียง 50 คะแนน

ต่อให้นักแข่ง B เก็บคะแนนได้สูงสุดทั้งหมด ก็จะมีคะแนนรวมเพียง 399 คะแนน

ดังนั้นนักแข่ง A ที่มี 400 คะแนนจึงสามารถ การันตีแชมป์โลก ได้ทันที แม้ว่าฤดูกาลจะยังไม่จบก็ตาม

นี่คือเหตุผลที่แฟน F1 มักได้ยินคำว่า “Mathematically Crowned Champion” หรือการการันตีแชมป์ในทางคณิตศาสตร์

DNF ได้คะแนน F1 หรือไม่?

DNF ย่อมาจาก Did Not Finish หมายถึงนักแข่งไม่สามารถแข่งขันจนถึงเส้นชัยได้

แต่คำว่า DNF ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีคะแนนเสมอไป

ในบางสถานการณ์ นักแข่งที่ไม่สามารถจบการแข่งขันอาจยังถูกจัดอันดับอย่างเป็นทางการ หากทำระยะการแข่งขันได้มากเพียงพอตามข้อกำหนด และหากอันดับสุดท้ายของเขาอยู่ในตำแหน่งที่ได้รับคะแนน ก็ยังมีโอกาสได้รับคะแนนจากการแข่งขันนั้น

ดังนั้นควรดูที่ Official Classification หลังการแข่งขันประกอบด้วย

DNS และ DSQ ต่างจาก DNF อย่างไร?

คำย่อที่พบได้บ่อยในผลการแข่งขัน F1 ได้แก่

DNF — Did Not Finish
ออกสตาร์ตการแข่งขันแล้ว แต่ไม่สามารถแข่งขันจนจบได้

DNS — Did Not Start
มีรายชื่อเข้าร่วม แต่ไม่ได้เริ่มการแข่งขัน

DSQ — Disqualified
ถูกตัดสิทธิ์จากผลการแข่งขัน เนื่องจากไม่ผ่านข้อกำหนดหรือทำผิดกฎ

โดยเฉพาะกรณี DSQ ผลการแข่งขันและคะแนนที่เกี่ยวข้องอาจถูกยกเลิกตามคำตัดสินอย่างเป็นทางการ

สรุปการนับคะแนน F1 แบบง่ายที่สุด

หากเพิ่งเริ่มดู Formula 1 สามารถจำหลักสำคัญได้ง่าย ๆ ดังนี้

Grand Prix:
อันดับ 1–10 ได้คะแนน โดยผู้ชนะได้ 25 คะแนน

Sprint:
อันดับ 1–8 ได้คะแนน โดยผู้ชนะได้ 8 คะแนน

Fastest Lap:
ไม่มีคะแนนพิเศษแล้วตั้งแต่ฤดูกาล 2025

Drivers’ Championship:
รวมคะแนนของนักแข่งแต่ละคนตลอดฤดูกาล

Constructors’ Championship:
รวมคะแนนที่นักแข่งทำให้กับทีม

คะแนนเท่ากัน:
ใช้จำนวนชัยชนะและผลงานอันดับดีที่สุดเป็นตัวตัดสินตามระบบ Countback

เมื่อเข้าใจระบบคะแนนแล้ว การดู F1 จะสนุกขึ้นมาก เพราะการแข่งขันไม่ได้มีแค่การลุ้นว่าใครจะชนะในแต่ละสนาม แต่ทุกคะแนนที่นักแข่งเก็บได้สามารถส่งผลโดยตรงต่อการลุ้นแชมป์โลกตลอดทั้งฤดูกาล

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับคะแนน F1

อันดับ 1 ใน F1 ได้กี่คะแนน?

ผู้ชนะการแข่งขัน Grand Prix ได้ 25 คะแนน

อันดับ 2 ใน F1 ได้กี่คะแนน?

นักแข่งที่จบอันดับ 2 ได้ 18 คะแนน

อันดับ 3 ใน F1 ได้กี่คะแนน?

นักแข่งที่จบอันดับ 3 ได้ 15 คะแนน

อันดับ 10 ได้คะแนนไหม?

ได้ นักแข่งที่จบอันดับ 10 จะได้รับ 1 คะแนน

อันดับ 11 ได้คะแนน F1 หรือไม่?

โดยปกติไม่ได้ เนื่องจากการแข่งขัน Grand Prix ให้คะแนนเฉพาะอันดับ 1–10

F1 Fastest Lap ได้กี่คะแนน?

ปัจจุบัน Fastest Lap ไม่ได้รับคะแนนพิเศษ หลังจากคะแนน Fastest Lap ถูกยกเลิกตั้งแต่ฤดูกาล 2025

Sprint F1 ได้กี่คะแนน?

Sprint ให้คะแนนแก่นักแข่ง 8 อันดับแรก ตั้งแต่ 8 คะแนนสำหรับอันดับ 1 ลดลงจนถึง 1 คะแนนสำหรับอันดับ 8

Pole Position ได้คะแนนหรือไม่?

โดยปกติ Pole Position ไม่ได้รับคะแนน Championship นักแข่งจะได้รับสิทธิ์ออกสตาร์ตจากตำแหน่งแรก แต่คะแนนจะมาจากผลการแข่งขัน Grand Prix หรือ Sprint ตามกติกาการแข่งขัน

คะแนนของนักแข่งสองคนในทีมรวมกันหรือไม่?

สำหรับ Constructors’ Championship คะแนนที่นักแข่งทำให้กับทีมจะถูกนำมารวมกัน เพื่อเป็นคะแนนสะสมของทีม

แต่สำหรับ Drivers’ Championship คะแนนของนักแข่งแต่ละคนจะแยกออกจากกัน

ถ้าคะแนนเท่ากัน ใครเป็นแชมป์ F1?

จะใช้ระบบ Countback โดยเริ่มเปรียบเทียบจากจำนวนชัยชนะ หากจำนวนชัยชนะเท่ากัน จะดูจำนวนครั้งที่จบอันดับ 2 จากนั้นอันดับ 3 และผลงานในอันดับถัด ๆ ไปตามลำดับ